Çin’den tartışmalı karar: Mahkemede kararı yapay zeka verecek

2016 yılından beri yargıçların verimlilik ve güvenilirliğini artırmak için ‘akıllı Mahkeme’ sistemi geliştiren Çin bu hafta çok konuşulan bir karara imza attı. Pekin Yüksek Mahkemesi bu hafta yayınlanan güncelleme ile yargıçların artık her davada yapay zekaya istişaresini ve tavsiyelere karşı çıkmaları durumunda bunun nedenini yazılı olarak açıklamalarını zarurî kıldı.

Geliştirilen yapay zeka ayrıyeten polis ve toplumsal kredi sistemi altyapısına bağlandı ve hatalılara otomatik olarak ceza verme yetkisi tanımlandı.

“MAKİNELERİN YÖNETTİĞİ BİR DÜNYA YARATMA RİSKİ VAR”

Çin, ‘Akıllı Mahkeme Sistemi’ ile insanlardan kaynaklanan yanılgıları minimuma indirmeyi hedefliyor ve yeni teknolojiyi ‘uygarlığının yargısal ilerlemesine kıymetli bir katkı’ olarak övüyor.

Ancak herkes Çin idaresi ile birebir fikirde değil, eleştirmenler yeni sistemin insanların makineler tarafından yönetildiği bir dünya yaratma riskini taşıdığını söylüyor.

İLK BAŞTA ÇEVRİMİÇİ MAHKEME OLARAK DÜŞÜNÜLDÜ

Akıllı mahkeme sistemi 2016 yılında Çin Baş Yargıcı Qiang Zhou’nun yargı sisteminin güzelleştirilmesi için teknoloji kullanımını önermesi sonrası geliştirilmeye başlandı.

Sistem birinci başlarda davaların çevrimiçi olarak görülebildiği ‘sanal mahkeme salonları’ manasına geliyordu ve çalışanlara doküman hazırlama, mahkeme salonunda konuşulanları otomatik yazıya dökme üzere imkanlar sunuyordu.

Çin hükümeti daha sonra alan ismi uyuşmazlıkları ve telif hakkı problemleri üzere sadece sanal dünyayla ilgili davalarla ilgilenen bir ‘internet mahkemesi’ kurdu. Mahkemede görülen binlerce davanın bilgileri sisteme yüklenerek devasa bir data tabanı oluşturuldu.

Yapay zeka artık bu bilgi tabanından faydalanarak davalar için karar veriyor ve tavsiyelerde bulunuyor.

YARGIÇLAR HESAP VERMEK ZORUNDA

Çinli yargıçlar artık onlara yardım etmek yerine kendileri isimlerine karar veren bir sistemle karşı karşıyalar. Üstelik sistemin kararlarına uymazlarsa bunun için hesap vermeleri gerekiyor.

Çin’in en büyük gazetesi South China Morning Post yapay zekanın şimdiden Şanghay’daki kimi insanlara suçlamalar yönelttiğini duyurdu.

“İNSANLAR ÖZGÜR İRADELERİNİ KAYBEDECEK”

Yapay zekayı Çin’in kredi toplumsal kredi sistemine bağlamak insanların otomatik olarak cezalandırılması manasına geliyor. Bu durum ülkede paniğe yol açtı.

Çinli hukuk profesörü Zhang Linghan yapay zeka riskleri konusunda ikazda bulunarak yargı gücünün erozyona uğrayabileceğini belirtti. Linghan açıklamasında “İnsanlar teknolojiye artan bağımlılıkla birlikte yavaş yavaş özgür iradelerini kaybedecekler” sözünü kullandı.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.